Zie onder Postzegel

 
     
 
Enige tijd geleden kreeg ik een partijtje ansichtkaarten die echt hadden "gelopen", maar waarbij in de meeste gevallen de postzegel was verwijderd.
Dat er geen postzegel meer op zat was trouwens niet zo verwonderlijk, want op de plaats waar de postzegel had gezeten, was een korte tekst aangebracht.
Blijkbaar had de verzender een afspraakje gemaakt met de geadresseerde dat hij mededelingen onder de postzegel zou plaatsen.
Waarom op deze manier?
Het antwoord op deze vraag komt iets verder in dit verhaal.
 
     
 
Laten we eens een aantal gegevens nalopen.
Onderstaande ansichtkaart werd op 31-III-27 waarschijnlijk verstuurd vanuit het Protestants Ziekenhuis in 's Hertogenbosch en was gericht aan de Familie Westerdijk in Vries (Drente). De afzender was vermoedelijk de zoon (H.M.Westerdijk) die gelegerd was bij de 2e schoolcompagnie van het Regiment Wielrijders in 's Hertogenbosch (tegenwoordig Isabella Kazerne?).
 
 

 
  Was de soldaat ziek?
We weten het niet zeker, maar hij schrijft onder de postzegel: "daag, goed gezond"

 
 
 
Op 25.V.?? stuurt Harmannus onderstaande kaart naar Vries met enkele woorden onder de postzegel, die helaas niet allemaal te lezen zijn, maar bovenaan staat in ieder geval "Goedgekeurd" en onderaan "Daaag". De voorletter H op de kaart hierboven staat blijkbaar voor Harmannus.
Was hij misschien toch ziek geweest en moest hij herkeurd worden voor de dienst?
 
 

 
 

 
 
Op 1.VIII.27 schrijft Harmannus naar huis:
"Maandag niet, Dinsdag schrijf ik. Daaag"
 
 
 
Soldaten in opleiding gaan al jaren op oefening "naar de Harskamp". Dit kamp op de Veluwe ligt aan de rand van een enorm schietterrein. Ik denk dat elke Nederlandse soldaat er één of meerder keren is geweest.
Zo ook dus onze Harmannus. Hij stuurt op 25 aug 1927 een ansichtkaart met een luchtfoto van kamp Harskamp.
De tekst die onder de postzegel werd geschreven is nu duidelijk leesbaar: "W Koops J de Boer C Groeneveld zijn hier ook".
 
 
  De volgende dag, 26.VIII.1927, stuurt Harmannus weer een ansichtkaart  van de Harskamp (luchtfoto vanaf de andere zijde).
Maar bij deze kaart is de postzegel bewaard gebleven. De 2-cent Vliegende Duif.
Onder de postzegel staat wel degelijk nog een berichtje: "alles goed. Daaag".
 
 

 
 

 
 
 
 
Waarom die berichtjes toch onder de postzegel schrijven?
De verklaring is de volgende. In 1927 was het tarief voor een ansichtkaart 2 cent.
De regel was toen zo dat er dan ook alleen maar een afzender mocht worden vermeld. Met extra tekst erbij, hoe weinig ook, werd de kaart gezien als Briefkaart, waarvoor 5 cent aan postzegels moest worden geplakt.
Het zal duidelijk zijn dat Harmannus op elke ansichtkaart 3 cent heeft bespaard door zijn berichten ONDER de POSTZEGEL te schrijven.

Slotopmerking.
Bovenstaande werkwijze was niet uniek. Het was al lange tijd de gewoonte dat verliefden geheime berichtjes onder de postzegel schreven.
De tekst was dan niet zichtbaar voor de postbeambten, maar ook niet voor de ouders van de geadresseerde.

Toon Oomens, Mei 2008