Waar moet de postzegel worden geplakt?

Links of rechts?

 
     
  Al jaren kom ik op Internet steeds de vraag tegen: "Moet de postzegel op een brief nou rechts of links worden geplakt?"
De meningen daarover zijn nogal verschillend.
Zo zijn er velen die als commentaar geven:  "het maakt niet uit"  of   "ik heb van beide gevallen wel voorbeelden".
En iemand schreef ooit:
"ik heb zelfs een brief met de postzegel aan de achterkant geplakt en die is ook gewoon bezorgd".

Kortom, je zou dus denken dat alles "mag".
Toegegeven, het is moeilijk op schrift te vinden of er ook regels zijn voor het plakken van postzegels.
Toch zijn ze er wel!
 
     
 

 
 
  Ik ben te rade gegaan bij de
 "Algemene voorwaarden voor de universele Postdienst (versie 2011)".
Daarin staat het volgende artikel.
 
 
    Artikel 14: Frankering
 
 
  14.1


 
Algemeen:  Poststukken kunnen worden bezorgd indien de tarieven daarop volledig zijn verantwoord door Postzegels of door Koninklijke TNT Post uitgegeven Pakketzegels. In het laatste geval mogen Poststukken alleen door afgifte op Postvestigingen ter verzending worden aangeboden. Poststukken kunnen ook ter frankering op een Postvestiging worden aangeboden.  
  14.2

 
Als voldoende gefrankeerd worden beschouwd Poststukken die ten minste voorzien zijn van het op grond van de tarievenkaart (laatste versie) van Koninklijke TNT Post verschuldigde bedrag aan ongebruikte, geldige Postzegels of Pakketzegels.  
  14.3

 
De frankering met Postzegels dient te worden aangebracht in de rechter bovenhoek van de adreszijde van het Poststuk. Indien Poststukken niet voldoen aan de vereisten van frankering is Koninklijke TNT Post o.a. gerechtigd maatregelen te nemen zoals vermeld in deze Algemene Voorwaarden.  
  14.4



 
Ongebruikte, geldige, door Koninklijke TNT Post uitgegeven Postzegels worden niet teruggenomen.
 

Opmerking: in hier aangehaalde artikel 14 staat nog Koninklijke TNT Post. Dat was nog de officiŽle naam bij het verschijnen van de richtlijnen in januari 2011.

 
 
 

Het staat dus duidelijk in artikel 14.3:

"De frankering met Postzegels dient te worden aangebracht in de rechter bovenhoek van de adreszijde van het Poststuk".
 

 
     
  En als je dat dan niet doet?
Dat staat niet zo duidelijk vermeld, maar dan gebeurt in de praktijk zo ongeveer het volgende.

De stempel- en sorteermachines bij de Post zijn ingesteld op het zoeken van de postzegel(s) in de rechter bovenhoek van het poststuk. Wordt daar niks gevonden, dan wordt het poststuk automatisch uit het sorteerproces verwijderd.
Het komt dan in de bak voor "handmatige controle" en verdere verwerking. Met andere woorden, er moeten mensen aan te pas komen. En die mensen hebben het ontzetend druk, ze hebben ook koffiepauzes, plaspauzes en slaappauzes. Het kan wel een dagje langer duren voordat is vastgesteld dat het poststuk juist is gefrankeerd, maar dat de postzegel niet op de juiste plaats zit.
Is dat alles weer in orde, dan gaat het poststuk alsnog in het sorteerproces.   Meestal met vertraging.
 
 
     
 
 
Net na de invoering van de postzegels in Nederland (1852) was er al een strijd of de postzegel nou links of rechts moest staan.
De discussie concentreert zich rond de vragen: 
-- Moet de afgebeelde Koning naar het geschreven adres kijken?
-- En als de Koning de andere kant opkijkt is dat een teken van minachting voor de geadresseerde!

Hieronder enkele afbeeldingen/briefstukjes ter illustratie (gevonden op Internet):
 

 
     
 


Postzegel linksboven
De Koning kijkt naar de geadresseerde (naar rechts)



Postzegel rechtsboven
De Koning kijkt naar de geadresseerde (naar links)

 
 


Postzegel linksonder
De Koning kijkt naar de geadresseerde (naar rechts)
 


Postzegel rechtsboven
De Koning kijkt van de envelop af (naar rechts)

 
 
  Men denkt trouwens dat de kijkrichting van de koning op de postzegels wordt bepaald
door hoe hij is afgebeeld op de toen gangbare (zilveren) munten.

Zie hier de belangrijkste munten vanaf Koning Willem I:

Ik heb ook al eens een uitgebreidere toelichting gegeven op mijn weblog.
Zie: http://filavaria.punt.nl/index.php?r=1&id=430191

 
     
  In een artikel van Philip Levert op het Postzegelblog worden ook enkele enveloppen
uit de 19e eeuw getoond met de postzegels zowel links als rechts geplakt:
Zie: http://www.postzegelblog.nl/2008/04/26/de-ongetande-willem-iii-en-meer/
 
     
 

Terug naar Overzicht Artikels

Toon Oomens, december 2011