Het Haiti-Audubon-Schandaal

 
     
 

 
     
  In 1975 verschenen er 15 prachtige postzegels in 5 verschillende frankeerwaarden met afbeeldingen van vogels getekend door de beroemde Amerikaanse artist John James Audubon.
Ze schenen afkomstig te zijn van de Republiek Haiti, maar ze werden verkocht aan verzamelaars in Miami (USA).
Het zou spoedig blijken dat de postzegels NEP waren. De verwikkelingen rondom deze uitgifte staat bekend als het Haiti-Audubon Schandaal.  Hieronder meer details over deze oplichtingszaak geleid door Nicole Duvalier, nota bene de zus van de toenmalige President van Haiti Jean-Claude Duvalier.


 


Om echter de zaak beter te begrijpen geef ik eerst enige achtergrondinformaties over de Amerikaanse tekenaar Audubon en de Haitiaanse familie Duvalier.
 

 
 
 

 

 

 

 

 

John James Audubon


 
 


 

Jean-Jacques Audubon werd in 1785 geboren op Haiti als onwettige zoon van een Franse marine-officier en een inlandse vrouw.
Hij groeide op in Frankrijk, maar om de dienstplicht voor zoon Jean-Jacques onder Napoleon te ontduiken week de familie uit naar de VerenigdeStaten. Daar veranderde Jean-Jacques zijn naam in John James.

Na diverse zakelijke mislukkingen trouwde hij met een onderwijzeres (Lucy Bakewell) en ging zijn verdere leven wijden aan het tekenen van "The Birds of America".
Daarvoor schoot hij wel honderden vogels om ze nauwkeurig te kunnen natekenen.
In 1826 vond Audubon in Londen een uitgever voor zijn boek met 435 gedetailleerde aquarellen van Amerikaanse vogels.

Er zijn nog 116 exemplaren van dit boek op groot formaat bekend. De afmetingen van de bladzijden met tekening zijn 96 hoog en 67 cm breed. Het boek behoort trouwens tot de duurste ter wereld. In 2010 is er nog 8,3 miljoen euro voor een exemplaar betaald.
Audubon wordt wel gezien als de Amerikaanse grondlegger van Natuurbescherming.
Hij stierf in 1851 op zijn landgoed in New York City.
 
 
   
De Familie Duvalier
 
 
 

De vader van de familie was Francois Duvalier, alias "Papa doc" (1907-1971).
Hij was President en dictator van Haiti in de periode 1957-1971.


Duvalier had de volledige controle over het leger en de gewelddadige geheime politie.
Hij was aanhanger van de vodou godsdienst en probeerde de Rooms-Katholieke kerk het land uit te werken.
 

 
 



 

Francois werd na zijn dood opgevolgd door zijn 19-jarige zoon Jean-Claude Duvalier, alias "Baby doc" (1951- ...)
Aanvankelijk werd hij bijgestaan door zijn moeder Simone Duvalier (1913-1997), alias "Mama doc".


De onderdrukking en het martelen van politieke tegenstanders ging gewoon door onder zijn regime.
En corruptie vierde hoogtij.


In 1986 ontvluchtte de familie Duvalier na felle volksprotesten het land en vestigde zich in Frankrijk.

 


(foto: Jean-Claude Duvalier met zijn vrouw Michèle Bennett in 1980).

 
 
  En dan nu naar de beschrijving van het schandaal.

De volgende tekst is vrij vertaald naar de bladzijdes 189-190 van het boek
"Haiti: The Duvaliers and their Legacy" van Elizabeth Abbott, 1988.
 

 

 

Het Haiti van Duvalier wordt gekenmerkt door gevangenissen en gevangenen, door wreedheid en marteling, moorden en geweldadige dood.
Er is het minachtend ontkennen van menselijke rechten en het laffe bedwingen van moraal en fatsoen.
Het is hebzucht en corruptie, het verdraaien van waarden en een voortdurende marathon naar fortuin dat de regering en enkele individuen domineerden.
 

 
 

Het Haiti-Audubon schandaal illustreert voortreffelijk hoe ver de Haitiaanse leiders zouden gaan in hun waanzinnige zoeken naar het gemakkelijk geld verdienen.

Het schandaal was bijna een perfecte misdaad en alleen het meest onverwachte toeval ontdekte het en maakte het wereldkundig.

De architecten van het postzegel-schandaal waren Nicole Duvalier, de zus van Jean-Claude, zijn Ambassadeur in Spanje Generaal Claude Raymond (zijn voormalige chef staf),
Belastingdirecteur Frank Sterling, Veiligheidschef Gabriel Brunet van het vliegveld van Port-au-Prince, en de Haitiaanse Consul in Miami Eugene "sonson" Maximilien.

Jean-Claude Duvalier zelf werd uitgesloten van het netwerk, terwijl zijn zus Nicole de andere medeplichtigen waarschuwde dat ze "dood" zouden zijn als iemand van hen ooit haar rol in de hele zaak zou openbaren.
 
  De opzet was heel eenvoudig.

Namaak postzegels van Haiti, waarop prachtige en exclusieve waterverftekeningen waren afgebeeld van Jean-Jacques Audubon, geboren op Haiti, werden in Rusland gedrukt
en op de filatelistische markt gezet.

Maar filatelistische organisaties eisen wel een bewijs van authenticiteit van de postzegels die ze promoten.
De bedriegers loste dit probleem op door de Directeur van de Staatsdrukkerij om te kopen om 1 exemplaar te drukken van het officiële Haitiaanse Staatsblad, met daarin de mededeling van het verschijnen van de Audubon postzegels. |

De uitgave werd gewaarmerkt met een valse handtekening van de toenmalige Minister van Handel.

 
 

De Wereldpostvereniging (UPU) in Zwitserland was tevreden met het overlegde Staatsblad en keurde de Audubon postzegels goed waarna een wereldwijde aankondiging werd gedaan.


Diverse Haitiaanse postdirecteuren werden vervolgens omgekocht om een eerste-dag-stempel te maken en de zegels af te stempelen.


De collectie werd geleverd aan de Miami Spring Bank, aangewezen om de zegels te verkopen.   De verkoop liep uitstekend.
 

Nicole Duvalier zou uiteindelijk een opbrengst krijgen van 4 miljoen USdollar.

 
  Maar een oplettende Haitiaanse postzegelverzamelaar die toevallig advokaat was op het Ministerie van Handel en die verantwoordelijk was voor alle postzegeluitgiften
zag een advertentie voor de Audubon postzegels. Hij was perplex en achterdochtig.


Hij informeerde bij de Wereldpostvereniging die hem een kopie stuurde van het namaak Staatsblad.  De Minister wiens handtekening was vervalst wist niets van het Staatsblad en de postzegels.


En spoedig ontstond een nationaal en daarna een internationaal schandaal.

 
 

De adviseurs van Jean-Claude Duvalier overtuigden hem ervan dat er een openbare rechtzaak zou moeten komen om de venijnige internationale afkeer af te koelen.
En zo werd in een direct-uitgezonden televisie-rechtzaak schuld bekend door een (ingehuurd?) groepje mensen die veroordeeld werden tot de gevangenis.

De internationale verzamelaarswereld was tevreden, de gerechtigheid had gezegevierd.
En alle publiciteit rondom het proces gaven de postzegels een extra waarde.


Alle belangrijke spelers van het complot kwamen onbeschadigd vrij, Nicole Duvalier's naam werd zelfs nooit genoemd.

Sommigen van de veroordelden waren onwetend van de zaak, maar Jean-Claude beloonde hen rijkelijk voor het spelen van de zondebok.  Ze werden vroegtijdig uit het gevang ontslagen en kregen als beloning geld, een auto en een baan.

Het Haiti-Audubon-schandaal bewijst maar weer dat in Haiti hebzucht en corruptie loont.

 
 
   
Opmerkingen
1. Bij dit artikel zijn maar een aantal van de 75 verschillende zegels als illustraties toegevoegd.
2. Op internet zijn nog meer versies te vinden van de beschrijving van het schandaal. Ook worden meer namen genoemd van medeplichtigen.
3. Bij aanbiedingen op veilingsites van de Haiti Audubon-serie staat vaak vermeld "non-emis" (niet officieel uitgegeven).

Bronnen en links
1. Fotoserie Duvalier: http://www.corbisimages.com/stock-photo/rights-managed/AAAO002061/destroying-poster-of-duvalier-during-riot
2. Elizabeth Abbott: http://www.webster.edu/~corbetre/haiti/misctopic/leftover/scandal.htm
3. Papa doc: http://vlaams-haiti-overleg.be/artikels/dr-francois-duvalier-papa-doc-ik-ben-de-staat
4. Baby doc: http://www.cbc.ca/news/world/story/2011/01/17/f-haiti-duvalier-bio.html
5. Audubon: http://www.scientias.nl/john-james-audubon-zijn-mooiste-tekeningen/30042
6. Alle 15 zegels:  http://haitiforever.com/windowsonhaiti/stamps.shtm
 
 


Toon Oomens / Terneuzen / 2012
 

 

Terug naar Artikels